7.2.3. Các dạng tiết diện thanh dà n
Thanh dà n nhẹ: Một số dạng tiết diện thanh dà n giới thiệu trong hình 7.9.
Sá» dụng thép ống (hình 7.9,a) trong các thanh chịu nén mang hiệu quả kinh tế cao hÆ¡n so vá»›i các tiết diện khác, cùng má»™t diện tÃch nhÆ°ng có bán kÃnh quán tÃnh lá»›n hÆ¡n (i≈0,353d), Ä‘á»™ mảnh của thanh sẽ giảm xuống. TÃnh ra được lượng thép tiết kiệm khi sá» dụng thép ống 20-25%. Ngoà i ra trong các công trình cao nhÆ° tháp, trụ, cần trục vá»›i tiết diện tròn, áp lá»±c gió tác dụng cÅ©ng sẽ giảm. Tiết diện tròn cÅ©ng có Ä‘á»™ chống ăn mòn cao nhất, dá»… là m sạch, sÆ¡n phủ.
Tiết diện uốn kÃn (hình.7.9,b ) có hầu hết lợi Ãch giống nhÆ° hình ống, liên kết nút Ä‘Æ¡n giản, ứng dụng rá»™ng rãi. Tuy nhiên, dà n từ thép có tiết diện kÃn không sá» dụng bản mã để liên kết thì yêu cầu Ä‘á»™ chÃnh xác trong chế tạo cao hÆ¡n. Hạn chế công nghệ không cho phép chế tạo tiết diện uốn có chiá»u dà y 10-12 mm. Äiá»u nà y hạn chế việc sá» dụng chúng. HÆ¡n nữa, biến dạng dẻo lá»›n ở các góc là m thép giòn.
Vá»›i dà n thÆ°á»ng, tiết diện thanh cấu tạo từ nhiá»u loại thép: thanh cánh là m từ thép I, T hoặc ghép hai thép góc, thanh bụng bằng thép góc Ä‘Æ¡n hoặc ghép hai thép góc. Thép góc có thể là đá»u cạnh hoặc không Ä‘á»u cạnh.
Vì các thanh dà n là những cấu kiện kéo hoặc nén đúng tâm nên hợp lý nhất là sá»± là m việc theo hai phÆ°Æ¡ng (phÆ°Æ¡ng trong và ngoà i mặt phẳng dà n) bằng hoặc xấp xỉ nhau (ï¬x ≈ ï¬y).
Tiết diện được ghép mà có Ä‘á»™ mảnh thá»a mãn Ä‘iá»u kiện trên gá»i là tiết diện hợp lý, tiết diện hợp lý thÆ°á»ng có diện tÃch nhá» nhất. Tiết diện thanh dà n thÆ°á»ng dùng các dạng sau:
- Dạng thép ống, há»™p vuông (hình 7.9a,b), dạng hai thép góc không Ä‘á»u cạnh ghép cạnh lá»›n vá»›i nhau (hình 7.9,g). Vá»›i những dạng tiết diện nà y có bán kÃnh
quán tÃnh (i) theo hai phÆ°Æ¡ng xấp xỉ nhau ix ï‚» iy. NhÆ° váºy dạng nà y dùng hợp lý cho các thanh dà n có
- Dạng hai thép góc không Ä‘á»u cạnh ghép cạnh bé vá»›i nhau (hình 7.10,e). Dạng nà y có ix ï‚» 0,5iy, dùng hợp lý cho những thanh có ly = 2lx.
- Dạng hai thép góc Ä‘á»u cạnh ghép lại (hình 7.9,c). Dạng nà y có ix ï‚» 0,75iy và được dùng hợp lý cho các thanh có lx = 0,8ly (tức là thanh bụng).
- Dạng hai thép góc Ä‘á»u cạnh ghép lại dạng chữ tháºp (hình 7.9,g). Dạng nà y thÆ°á»ng được dùng cho thanh đứng tại vị trà khuếch đại dà n.
Hình 7.9. Các tiết diện thanh dà n nhẹ
Dà n nặng. Tiết diện thanh dà n thÆ°á»ng có dạng tổ hợp (hình 7.10), có tiết diện lá»›n hÆ¡n rất nhiá»u so vá»›i dà n nhẹ.
Nếu tiết diện cấu tạo có hai cánh, thì các thanh liên kết tại mắt dà n bằng bản mã theo hai mặt phẳng cánh.
Äối thanh cánh dà n nên sá» dụng tiết diện có hai trục đối xứng, liên kết nút sẽ Ä‘Æ¡n giản, không bị phát sinh mômen do lệch tâm cứng của tiết diện. Các thanh dà n nặng có tiết diện khác nhau, cần cấu tạo để đảm bảo để thanh là m việc là đồng nhất.
SỠdụng những tiết diện sau cho dà n nặng:
Chữ H cán nóng hoặc tổ hợp – từ hai bản thép đứng và má»™t bản ngang (hình.7.10,a,b), hoặc hai cánh tạo bởi bốn thép góc (hình.7.10,c), hoặc tại mép ngoà i cánh liên kết thêm bản thép (hình.7.10,d). Tiết diện loại nà y dá»… chế tạo, liên kết vá»›i các cấu kiện khác, thÆ°á»ng dùng là m thanh cánh, xiên. Nhược Ä‘iểm của loại tiết diện nà y là đá»ng hÆ¡i nÆ°á»›c, bụi.
Tiết diện há»™p tổ hợp từ hai thép C liên kết bằng bản thép (hình.7.10,e); tùy theo liên kết giữa hai nhánh (dá»c theo chiá»u dà i hoặc bản, thanh giằng) mà là m việc theo nhÆ° cấu kiện đặc hoặc rá»—ng. Tiết diện có Ä‘á»™ ổn định tốt theo cả hai phÆ°Æ¡ng, dùng cho thanh chịu nén có chiá»u dà i lá»›n.
Tiết diện há»™p tạo từ hai bản bụng liên kết vá»›i cánh trên (hình 7.10,f,g). Dùng cho thanh cánh trên của những dà n nặng. Äá»™ cứng của tiết diện được tăng lên nếu có liên kết mặt dÆ°á»›i bằng giằng hoặc tấm có lá»—.
Tiết diện chữ I tổ hợp (hình 7.10,h) phù hợp cho thanh cánh, xiên, đứng và thanh giằng.
Tiết diện há»™p tổ hợp từ bốn bản thép (hình 7.10.i,j,k) có Ä‘á»™ cứng uốn và xoắn tốt, thÆ°á»ng sá» dụng là m thanh dà i chịu nén trong dà n nặng.
Hình 7.10. Tiết diện thanh dà n nặng
![]() ![]() ![]() |